Het levert beleggers momenteel veel geld op: geld uitlenen aan Amerikaanse verzekeraars voor het geval dat er bijvoorbeeld een tornado komt. Maar tegenover een hoog rendement staat ook een hoog risico. Als die storm daadwerkelijk grote schade toebrengt, verliezen zij hun inleg.

Hoewel het vooral gaat over de Amerikaanse markt, groeit ook in Nederland het aantal uitgegeven catastrofe-obligaties of cat bonds, zoals ze worden genoemd.

“In Nederland zijn veel minder rampen dan in de VS”, zegt Laura Spierdijk, hoogleraar financial engineering aan de Universiteit Twente. “Maar ook in Nederland wordt meer extreem weer en daarmee stormschade verwacht. Daarom gaan verzekeraars op zoek naar alternatieven om risico’s af te dekken.”

De verkoop van deze obligaties heeft verzekeraars wereldwijd dit jaar al 18,2 miljard euro opgeleverd. Het vorige record was 17,7 miljard euro over heel 2024, volgens analistenwebsite Artemis. In Nederland zijn Achmea en Nationale Nederlanden (NN Group) twee verzekeraars die gebruikmaken van dergelijke obligaties om schaderisico’s van natuurrampen af te dekken.

Minder afhankelijk van ‘herverzekeren’

De catastrofe-obligatie werd halverwege de jaren 90 van de vorige eeuw voor het eerst in de Verenigde Staten uitgegeven. Orkaan Andrew had zoveel schade toegebracht dat enkele verzekeraars door het aantal claims in financiële problemen terecht waren gekomen.

“Sindsdien heeft die markt een enorme groei doorgemaakt omdat extreme klimaatgebeurtenissen met name in de VS vaak voorkomen”, zegt Spierdijk. Het recordaantal transacties verbaast haar dan ook niet. “Het aantal rampen was vorig jaar enorm hoog.”

Verzekeringsmaatschappijen kunnen een ‘herverzekering’ afsluiten om zich te beschermen in geval van grote schadeclaims bij bosbranden, orkanen of stormen. Maar cat bonds worden steeds vaker gebruikt als alternatief. Verzekeraars maken zich op die manier minder afhankelijk van een beperkt aantal herverzekeraars.

Met name institutionele beleggers zoals pensioenfondsen zijn geïnteresseerd in deze obligaties van verzekeraars. Beleggers lenen hun geld dan uit om het na een periode van een paar jaar weer terug te krijgen, inclusief een hoge rente. Tenzij een ramp daadwerkelijk plaatsvindt, dan verliezen beleggers hun inleg.

Storm en hagel

Achmea was sinds 2013 betrokken bij de uitgave van vier tranches cat bonds, waarvan de laatste in het afgelopen jaar. De markt is sindsdien enorm gegroeid, zo geeft een woordvoerder aan. “Steeds meer (her)verzekeraars maken gebruik van deze alternatieve markten.”

Ook NN Group stapte in 2021 in deze markt en gaf sindsdien drie tranches uit. De belangrijkste verzekeringsrisico’s in Nederland zijn (winter)stormen en hagel, volgens de verzekeraar uit Den Haag. “Het herverzekeren van deze rampen via obligaties is de laatste jaren belangrijker geworden voor verzekeraars vanwege de gestegen huizenprijzen en hoge inflatie van de laatste jaren. Dat heeft ervoor gezorgd dat verzekeraars meer (herverzekerings)capaciteit nodig hebben”, zegt een woordvoerder.

Triggers los van de financiële markt

De periode van de eerste tranche uit 2021 van NN Group liep afgelopen december af. Ondanks de zware stormen in het begin van 2022, werd het geld aan de beleggers terugbetaald. “De schade was groot, maar niet groot genoeg”, legt Spierdijk uit. Het geld van beleggers wordt alleen gebruikt als een ramp zich precies zo voordoet zoals in de voorwaarden is vastgelegd. In de voorwaarden staan bepaalde triggers genoemd. “Een trigger kan bijvoorbeeld de omvang van schade zijn of een windkracht boven een bepaald niveau.”

De obligaties zijn populair onder beleggers omdat ze losstaan van de reguliere financiële markten en niet gerelateerd zijn aan economische gebeurtenissen. Stel dat een financiële crisis uitbreekt, dan heeft dat geen gevolgen voor de waarde van catastrofe-obligaties. Daarmee is het een gunstige manier van risicospreiding. Bovendien heeft dit type obligaties de afgelopen jaren hoge rendementen opgeleverd, in 2023 tot wel 20 procent.